Monthly Archives: november 2013

Duurzaam opleiden, wat is dat eigenlijk?

WindmolenDuurzaam staat voor veel mensen gelijk aan milieuvriendelijk. Duurzaam opleiden zou dan betekenen dat deze opleidingen goed zijn voor het milieu. Sommige e-learning aanbieders spelen hier bijvoorbeeld op in. In tegenstelling tot klassikale trainingen hoef je voor e-learning immers niet te reizen en minder reizen is goed voor het milieu. Tja, das waar, door minder te reizen belast je het milieu inderdaad minder. Maar om dan meteen over duurzaam opleiden te spreken… ik vind dat wel erg simpel gedacht. Ik vind dat bij duurzaam opleiden wel iets meer komt kijken.

Duurzaam opleiden gaat verder dan milieu

Duurzaam opleiden zegt iets over het nut van een opleiding op de lange termijn. Neem energie. Duurzame energie is energie die nooit opgaat. Fossiele energie is op een gegeven moment op, windenergie is altijd beschikbaar. Duurzaam betekent dat je er blijvend wat aan hebt. Duurzame opleidingen zijn dus opleidingen waar je lange tijd profijt van hebt.

Rijtjes stampen die je toch weer vergeet, niet bepaald duurzaam…

De meeste opleidingen zijn niet bepaald duurzaam. Vaak is het zo dat een opleiding op een gegeven moment is ‘afgerond’. De opdrachten zijn gedaan, de toets is gehaald, we gaan verder met het dagelijks werk. Het geleerde ebt langzaam weg. Niet bepaald duurzaam. Zonde van de geïnvesteerde tijd, geld en energie.

Hoe werkt duurzaam opleiden?

Bij duurzaam opleiden kijk je verder dan de opleiding zelf. Een opleiding is slechts een middel dat je inzet om een einddoel te halen. En dat einddoel is niet dat je iets weet of kan na afloop van de opleiding. Nee, dat einddoel is bijvoorbeeld dat de opleiding je in staat stelt een website te maken, een loonstrook uit te draaien of klantvragen over de EMIR te beantwoorden. Op een bepaald moment na de opleiding.

Een duurzame opleiding zorgt er ten eerste voor dat de opleiding afgestemd is op dat einddoel, zodat de opleiding ook daadwerkelijk nut heeft. Geen verspilling van tijd, geld en energie dus. Ten tweede zorgt een duurzame opleiding ervoor dat het geleerde altijd toegankelijk blijft, zolang als nodig is. Zodat je ook maanden of jaren na de opleiding nog over het geleerde kunt beschikken. Dit gebeurt onder meer door parate kennis op peil te krijgen en te houden en een goed naslagwerk te bieden. Beide zaken gebeuren nu onvoldoende.

Voor wie?

Duurzaam opleiden is geschikt voor iedereen. Tenminste, voor iedereen die kwalitatief goede opleidingen wil die ook op de lange termijn effect hebben.

Wat vind jij?

Hoe kijk jij aan tegen duurzaam opleiden? Wat moet er volgens jou gebeuren om opleidingen duurzamer te maken? Of is dat niet nodig? Ik ben benieuwd naar je mening!

Effectief trainen met een tolk

Chinees_zin
Een van onze klanten fabriceert autolakken en geeft hiervoor trainingen aan eindgebruikers wereldwijd. De eindgebruikers leren hier alles over autolakken, oefenen ermee in de praktijkruimte en wisselen ervaringen uit met medegebruikers. En krijgen zo een positief beeld van het bedrijf. De eindgebruikers zijn enthousiast over de trainingen, vooral het kijkje in de keuken spreekt ze erg aan. Aan mij de vraag hoe de trainingen nog beter uit de verf kunnen komen.

Om een goed beeld te krijgen, heb ik een training bijgewoond aan een groep Hongaren. De training werd gegeven in het Engels, een tolk zorgde voor de vertaling in het Hongaars. Als ik één ding heb geleerd van deze training (naast van alles over autolakken uiteraard) dan is het wel dat trainen met een tolk een vak apart is. Vandaar dat ik mijn ervaringen graag wil delen.

Wat kun je als trainer nu doen om een training met een tolk zo effectief mogelijk te laten zijn, zodat de training nog beter uit de verf komt? Hieronder enkele tips:

1. Zorg dat de tolk zich goed kan voorbereiden

Om de tolk in staat te stellen goed te kunnen tolken, moet hij zich goed kunnen voorbereiden. Het is daarom belangrijk dat de tolk van te voren alle materialen en middelen ontvangt die in de training worden gebruikt en voldoende tijd krijgt (en neemt) om deze te bestuderen.

2. Stem van te voren af met de tolk

Vertel de tolk waar je met de training heen wilt en wat je wilt dat alle cursisten na afloop in ieder onthouden. Zodat de tolk dat in ieder geval meeneemt in de vertaling. Verder is het handig een aantal praktische zaken door te spreken, zoals het aantal pauzes, de taak van de tolk tijdens bepaalde werkvormen en hoe je omgaat met vragen van cursisten. Je moet samen met de tolk een geoliede machine vormen.

3. Kies passende werkvormen

Tolken kost tijd. Alles wat niet vertaald hoeft te worden, scheelt dus weer. Stem je werkvormen hierop af. Laat bijvoorbeeld de cursisten onderling discussiëren over een stelling en laat hen gezamenlijk de belangrijkste punten noteren. Tijdens discussie leren ze dan van elkaar, de discussie zelf hoeft dan niet vertaald te worden. Alleen de genoteerde punten en de plenaire discussie achteraf. Zo zijn er nog tal van werkvormen die hiervoor zeer geschikt zijn.

4. Maak de sheets universeel

Als je in de training gebruik maakt van sheets, houd de sheets dan in een taal die je als trainer zelf beheerst. Op die manier kun je tot op het laatste moment de training aanpassen aan de groep en de sheets hierin meenemen. Gevolg hiervan is wel dat de sheets allemaal vertaald moeten worden door de tolk. Gebruik daarom zoveel mogelijk visuele elementen (pictogrammen, video, tekeningen, grafieken etc.) en beperk de tekst op de sheets.

5. Maak een goede trainingsmap

Een goede trainingsmap is onmisbaar in iedere training, maar in een training met een tolk helemaal. Door de trainingsmap in de taal van de cursisten te laten vertalen, maak je de training aanzienlijk effectiever.

Minder (volle) sheets
Ten eerste kun je op de sheets toe met minder tekst. Je noemt bijvoorbeeld alleen die 2 voordelen die je voor deze groep het belangrijkst vindt (ze onthouden ze toch niet allemaal, stuur hierop). Je verwijst tijdens de training dan naar de trainingsmap waar ze alle voordelen kunnen vinden en rustig kunnen nalezen. De sheets en de trainingsmap versterken elkaar op die manier.

Sneller en effectiever vertalen
Omdat de cursisten alles kunnen teruglezen in de trainingsmap, kun je je beperken tot de belangrijkste punten. Hierdoor hoeft de tolk niet zelf samen te vatten en heb je meer invloed op de inhoud van de vertaling. Daarnaast kan de tolk in de trainingsmap van te voren opzoeken hoe bepaalde termen vertaald moeten worden, wat misverstanden kan voorkomen.

Trainer en tolk ontlasten
Ook bij opdrachten kan de trainingsmap een belangrijke rol spelen. In de trainingsmap kunnen de cursisten immers zelf lezen wat ze moeten doen en hoef je eventueel alleen nog vragen te beantwoorden. Dit scheelt een hoop vertaaltijd en ontlast jou en de tolk aanzienlijk.

Goede transfer
Je biedt een goed naslagwerk, wat de toepassing in de praktijk (transfer) enorm bevordert. Omdat in een training met een tolk altijd sprake is van een taalbarrière, zijn dergelijke middelen om de transfer te bevorderen extra belangrijk.

Een naslagwerk hoeft overigens geen een papieren boekwerk te zijn. Een digitale versie in de vorm van bijvoorbeeld een website, een online academy of een app op de smartphone sluit misschien veel beter aan. Of een combinatie van beide, blended trainingsmateriaal zeg maar. Voor de klant waar ik het in het begin over had, gaan we bijvoorbeeld een Academy ontwikkelen. De Academy biedt een online naslagwerk waar de cursisten altijd en overal de materialen kunnen inzien. Dit kan trainingsmateriaal zijn, maar ook een producthandleiding of een lijst faq’s. Daarnaast ontvangen alle cursisten een papieren trainingsmap die ze tijdens de training actief gebruiken.

Wat vind jij?

Heb jij weleens een training gegeven of gevolgd met een tolk? Wat vond je daarvan en je nog tips? Ik ben benieuwd naar je mening!

Bedrijfsopleidingen: zinvol of weggegooid geld?

Prullenbak met geldEen paar weken geleden had ik een leuk gesprek met Floor, een vrouw van 29 die als intercedente bij een uitzendbureau werkt. We hadden het over opleidingen en dan vooral of deze leuk en nuttig zijn. Floor vertelde dat ze regelmatig opleidingen over nieuwe wet- en regelgeving volgt, daarin verandert immers nogal eens wat:

“De opleidingen die ik volg voor mijn werk zijn over het algemeen interessant en relevant. Ik ga er met plezier naar toe, zeker als er ook nog eens een heerlijke lunch bij zit. Het is alleen zo jammer dat ik al snel het meeste alweer vergeten ben. Je steekt er toch een hoop tijd en energie in.”

Ik was het volmondig met haar eens. Ze stipte een herkenbaar probleem aan waar veel opleidingen en bedrijven mee worstelen: het opleidingsrendement is dramatisch laag.

Huidige aanpak

Zo moest ik bijvoorbeeld denken aan opleidingen die ik voor een grote bank in Nederland heb ontwikkeld. De bank investeert veel in haar medewerkers en opleidingen staan dan ook hoog in het vaandel, wat ik natuurlijk een goede zaak vind. Een van de eerste stappen in het ontwikkelproces was het bepalen van de inhoud en de vorm (klassikaal, e-learning e.d.) van een opleiding. Dit gebeurde in overleg met de opdrachtgever. Vervolgens ging ik aan de slag met het verzamelen en uitwerken van de inhoud en het ontwikkelen van leuke en inspirerende werkvormen. Geen ellenlange teksten, veel illustraties, interactief, dat soort dingen. Het resultaat was een mooie opleiding die er inderdaad voor zorgde dat de medewerkers na afloop de leerdoelen beheersten. Iedereen blij, toch?

Maak lange termijn opleidingen

Nee, niet iedereen blij. Of in ieder geval niet op de lange termijn. Het probleem is namelijk dat er al gauw enkele weken tussen het opleidingsmoment en het moment van toepassen zit. Het is leuk dat je direct na afloop van de opleiding de leerdoelen beheerst en slaagt voor de toets. Maar wat heb je hieraan? Helpt het je ook straks je werk uit te voeren? De gestelde doelen te halen? Het lange termijn effect van opleidingen is vaak erg laag. Je moet zelf maar zien hoe je het geleerde onthoudt en kunt gebruiken in je werk, kunt toepassen in de organisatie. Ik vind dat opleidingen hier een steekje laten vallen en hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Vergeet niet dat een opleiding slechts een middel is om een doel te halen. Zorg hier dan ook voor.

Hoe doe ik dat?

Een opleiding maken met een lange termijn effect, is eigenlijk heel eenvoudig. Drie dingen zijn hierbij belangrijk:

1. Formuleer lange termijn leerdoelen

Weet met wat voor doel iemand de opleiding gaat volgen en zorg dat de leerdoelen hierop aansluiten. Hoe logisch dit ook klinkt, dit gebeurt zelden. Leerdoelen hebben meestal de vorm van: aan het einde van deze opleiding kunt/weet u… Hiermee maak je van de opleiding het doel, het eindpunt, en dat willen we niet.

De juiste formulering is: Deze opleiding zorgt ervoor dat u op het gewenste moment de volgende taken kunt uitvoeren… en dan volgt een opsomming van deze taken. Zo simpel is het.

2. Verwijder overbodige informatie

Als je weet welke doelen je met de opleiding wilt halen, dan kun je ook bepalen welke kennis en vaardigheden hiervoor nodig zijn. En kun je al het andere dus uit de opleiding weglaten. Ebbinghaus, een Duits psycholoog, heeft met de vergeetcurve laten zien dat de meeste mensen enkele weken na een opleiding 80% van het geleerde alweer vergeten zijn.

Om het lange termijn effect van een opleiding te vergroten, kun je dan dus twee dingen doen. Of betere onthoud-technieken gebruiken in de opleiding zodat die 20% die wel onthouden wordt stijgt. En dan bedoel ik onthouden tot het moment dat je het geleerde nodig hebt, ook al zit daar een half jaar tussen! Of de 80% die je toch weer vergeet, uit de opleiding schrappen. Scheelt een hoop opleidingstijd, stampwerk en aftoetsen. Je kunt deze 80% beter in een goed naslagwerk stoppen en de mensen hiermee leren werken.

3. Kies de juiste werkvormen en middelen

Ik maak hierbij onderscheid tussen twee soorten werkvormen en middelen. Ten eerste werkvormen en middelen die ervoor zorgen dat kennis en vaardigheden paraat worden en blijven. Met andere woorden: die ervoor zorgen dat je iets weet of kunt op het moment dat je het nodig hebt. Ten tweede werkvormen en middelen die ervoor zorgen dat je informatie kunt vinden op het gewenste moment en deze juist interpreteert. Je merkt dan vanzelf op welk moment de werkvormen en middelen ingezet moeten worden om het doel te behalen: tijdens de pre-up, tijdens het opleidingsmoment zelf of tijdens de follow-up.

Conclusie

Bedrijfsopleidingen zijn onmisbaar voor een organisatie om te groeien. Of het nu om formele opleidingen gaat of informeel leren op de werkvloer, ze zorgen ervoor dat werknemers hun potentieel vergroten. Ze zijn dus zeker zinvol.

Echter, op dit moment ligt het rendement van opleidingen tussen de 0 en 40%. Dat wil dus zeggen dat ruim 60% van de opleidingen in feite weggegooid geld zijn. Ik denk dat dit komt doordat opleidingen niet ingericht zijn voor de lange termijn.

Tip

Denk goed na over jouw lange termijn doel(en) van een opleiding. Bepaal hoe je het geleerde uiteindelijk wilt gaan toepassen en de effecten ervan wilt meten. Een taakanalyse en een effectanalyse kunnen hierbij helpen. Beoordeel vervolgens of de opleiding hierbij aansluit en kan helpen dit waar te maken. Zo niet: ga op zoek naar een andere opleiding of stel hogere eisen aan het opleidingsbureau. Eis een oplossing en geen middel!

Wat vind jij?

Wat vind jij, zijn bedrijfsopleidingen zinvol of weggegooid geld? Wanneer is voor jou een opleiding zinvol? Ik ben benieuwd naar je reactie!

Nooit meer nutteloze feiten stampen

Nutteloze rijtjesOpleiden is fantastisch…

Opleiden is een fantastische manier om jezelf of je organisatie te verbeteren. Op tal van manieren. Je kunt hiermee nieuwe vaardigheden leren, of ervoor zorgen dat iemand minder fouten maakt, of beter leren omgaan met agressieve klanten, of je verdiepen in een bepaald onderwerp en er expert in worden. Ik ben gek op nieuwe dingen en wil graag van alles leren.

… of toch niet?

Toch heb ik al in geen jaren een opleiding meer gevolgd. Niet omdat ik dat niet wilde, integendeel. Opleidingen openen nieuwe werelden en zetten je aan het denken, heerlijk. Maar ik zit er niet op te wachten weer allemaal nutteloze dingen in mijn hoofd te moeten stampen. Oefeningen te maken waarbij maar een antwoord het juiste is, volgens de docent dan. Veel tijd te moeten verspillen aan dingen die ik juist net niet wilde weten. Zonde van mijn tijd en geld.

Ik baal hiervan, jammer dat opleidingen zo in elkaar zitten. Tot opeens tot me doordrong: ben ik nu onderwijskundige of niet? Opleidingen maken is toch mijn vak? Nou, dan! Als je het er niet mee eens bent, zei ik tegen mezelf, verbeter het dan! En dat is precies wat ik nu ga doen. En ik weet ook hoe.

Mijn missie

Mijn missie is dat er over 15 jaar alleen nog maar efficiënte opleidingen worden ontwikkeld en gevolgd. Met andere woorden: opleidingen die niet meer tijd, geld en energie kosten dan strikt noodzakelijk en waarbij de transfer naar de praktijk perfect is. Hierbij focus ik me in eerste instantie op bedrijfsopleidingen, dus opleidingen die je volgt voor je werk.

Aanpak in het kort

Klinkt goed, veel mensen om me heen zijn dan ook enthousiast. Niemand zit immers te wachten op nutteloze opleidingen. Ik sprak laatst iemand die zich met opleidingen bezighoudt bij de gemeente:

“We willen iedereen graag trainen in een nieuw softwaresysteem. Alleen twijfelen we enorm, omdat we nu al weten dat ze het grootste deel van het geleerde tegen de tijd dat ze met het systeem moeten werken, toch alweer kwijt zijn. Je kunt je afvragen of trainen dan wel nut heeft. Maar ja, niets doen is ook geen optie.” 

Ik heb een aanpak ontwikkeld die een helder antwoord geeft op deze en andere dilemma’s. In het kort komt het hierop neer:

Pre-up

Een opleiding heeft pas effect als deze aansluit bij de deelnemer. Dat iemand leert waar hij behoefte aan heeft, op een manier waar hij iets mee kan. Het is zonde tijd en geld te verspillen aan iets dat je niet nodig hebt of dat je toch weer vergeet. Kernwoorden hierbij zijn modulair opleiden, intake en aangepaste toetsen. Zonder een goede pre-up zal een opleiding zelden het gewenste effect hebben.

Follow-up

Een opleiding houdt niet op bij het opleidingsmoment zelf. Je wil immers dat iemand het geleerde kan toepassen op het moment dat het nodig is. Zorg dus voor een goede follow-up. Dat betekent aangepaste leerdoelen, werkvormen en materialen.

Kennisbox

De meeste mensen zijn al snel 80% van het geleerde alweer vergeten. Als je dat weet, anticipeer hier dan op. Integreer goede naslagwerken in de opleiding en leer de deelnemers hiermee werken. In plaats van je in een opleiding alleen te richten op informatie in het hoofd stoppen. Vind hierbij niet steeds weer opnieuw het wiel uit: de informatiemaatschappij biedt een schat aan mogelijkheden, benut deze!

Wat vind jij?

Wat vind jij van de huidige manier van opleiden? Waar erger jij je aan en zou je graag willen verbeteren en wat gaat juist erg goed? Hoe ziet jouw ideale opleiding of manier van opleiden eruit? Ik ben benieuwd naar je reactie!