Monthly Archives: december 2013

De beste wensen voor 2014!

Nog een paar uurtjes en dan ga ik genieten van mijn winterverlof. Na een druk jaar twee weken heerlijk nietsdoen. Of nou ja, zoiets dan, nietsdoen (in mijn hoofd) komt niet in mijn woordenboek voor. Misschien een mooi leerdoel voor 2014?
Ik kijk in ieder geval terug op een heerlijk jaar, waarin de eerste stappen naar een nieuw opleidingsland zijn gezet. Ik ben benieuwd wat komend jaar allemaal in petto heeft en kan niet wachten organisaties te helpen hun opleidingen duurzamer te maken.

Ik wens iedereen een fijne feestdagen en een knallend 2014!

Zo zet je de ipad in bij bedrijfsopleidingen

Ipad

De ipad heeft de weg naar het onderwijs inmiddels gevonden. Er zijn ipad-scholen, honderden studie-apps en steeds meer digitale boeken. Ik vind de ipad een enorme verrijking voor het onderwijs en vind het dan ook mooi om te zien hoe scholen de ipad omarmen.

Helaas lopen bedrijfsopleidingen hierop hopeloos achter. Er vindt wel een verschuiving plaats van klassikaal naar online, maar de ipad speelt hierin naar mijn idee nauwelijks een rol. Jammer, een gemiste kans voor bedrijven én voor opleidingsaanbieders. Een greep uit de mogelijkheden die ik zie:

Duurzamer opleiden

Het lange termijn effect van veel opleidingen is dramatisch. Een opleiding houdt meestal op bij het opleidingsmoment zelf, of eventueel bij een eindtoets of assessment. Terwijl het echte werk, de toepassing van het geleerde, dan nog moet beginnen. Hierin kan een ipad een uitkomst bieden.

Voor iedere leerstijl wat wils

Iedereen leert op een andere manier. De een luistert graag, de ander kijkt liever. De een gaat het liefst zelf aan de slag en leert al doende, terwijl een ander liever eerst even meekijkt. Een ipad maakt het gemakkelijker in te spelen op de verschillende leerstijlen.

Leuk en flexibel

Een ipad maakt een grotere diversiteit aan werkvormen mogelijk. Groepswerkvormen, individuele werkvormen, educatieve games, meer herhaling of juist meer verdieping. De mogelijkheden zijn eindeloos. Daarbij is de ipad flexibel en goed in te zetten in zowel klassikale als online opleidingen.

Kennis en kunde delen

Het delen en vinden van informatie staat centraal in de informatiemaatschappij waarin we leven. Bij opleiden gebeurt het delen van kennis en kunde al eeuwen. Het is alleen jammer dat dit delen tot op heden beperkt blijft tot de trainer en deelnemers. Ik ben er van overtuigd dat opleidingen een stuk waardevoller worden als de kennis en kunde van een opleiding met een bredere groep dan alleen de deelnemers wordt gedeeld. De huidige technologie maakt dit mogelijk. Nu wordt het tijd dat er binnen opleidingsland nieuwe definities en opvattingen komen over deelnemers, eigenaarschap en auteursrecht.

Naslagwerk integreren in opleidingen

Opleidingen stoppen kennis en kunde in iemands hoofd. Vroeger was het noodzakelijk de benodigde kennis en kunde in je hoofd te hebben, er waren immers weinig naslagwerken. Dat is tegenwoordig wel anders. Niet dat je zonder parate kennis kunt, maar omdat de hoeveelheid kennis en kunde enorm is toegenomen is opzoeken net zo onmisbaar. De ipad maakt het eenvoudig opleidingen en naslagwerken met elkaar te integreren.

Conclusie

Een ipad is natuurlijk maar een van de mogelijkheden. Er zijn meer soorten tablets, smartphones en in de toekomst wellicht Google Glasses en iWatches. Nieuwe middelen vragen echter om nieuwe definities, opvattingen, kaders en werkwijzen. Alleen dan kun je er volledig van profiteren. Het wordt tijd voor echte veranderingen!

Wat vind jij?

Hoe kijk jij aan tegen het gebruik van ipads, smartphones e.d. bij bedrijfsopleidingen? Wat is volgens jou de meerwaarde? En wat is er nodig om hier optimaal van te kunnen profiteren?

Informatiemaatschappij doodsteek voor opleidingen?

ZonnewijzerDoor de informatiemaatschappij is steeds meer kennis en kunde voor iedereen toegankelijk. Volgens sommige onderzoekers is het zelfs een kwestie van tijd totdat je de kennis en kunde die je nodig hebt op een presenteerblaadje krijgt aangeboden, zonder dat je er zelf naar hoeft te zoeken. Een kwestie van onder meer profielen en slimme algoritmes. Ik wil het nu niet hebben over de ethische dilemma’s hiervan, daar wordt al genoeg over geschreven, maar over wat dit zou betekenen voor opleidingen. Opleidingen leveren immers de kennis en kunde die iemand nodig heeft, bijvoorbeeld om zijn werk uit te kunnen voeren. Stel dat die kennis en kunde al aangereikt wordt door een zoekmachine of een ander middel. Zijn opleidingen dan nog wel nodig?

Vrijwel iedereen die ik deze vraag gesteld heb, gaf hetzelfde antwoord: Ja, opleidingen blijven altijd nodig. Maar waarom eigenlijk?

Juist interpreteren

Een van de meest genoemde redenen waarom opleidingen altijd nodig blijven, is om te leren hoe je moet zoeken. Maar is dat wel zo? Als de voorspelling van de onderzoekers uitkomt, dan is zoeken immers niet meer nodig. Zoekmachines tonen automatisch de informatie die je nodig hebt, daar komen geen zoekvaardigheden meer aan te pas.

Vinden is echter één, het juist interpreteren van de gevonden informatie en bronnen is iets heel anders. Een van de dingen die ik tijdens mijn studie heb geleerd, was het leren toepassen van theorieën en modellen. Een theorie lezen is niet zo moeilijk. Per situatie de beste passende theorie kiezen en juist toepassen is een heel ander verhaal. En dat geldt voor veel vakgebieden. Ik denk dat opleidingen, in ieder geval voorlopig, een belangrijke rol blijven spelen bij de interpretatie en toepassing van kennis en kunde.

Geen tijd om te zoeken

Niet in iedere situatie heb je de tijd of de mogelijkheid om te zoeken. Soms moet je kennis gewoon paraat hebben. Neem een arts die in enkele seconden over het leven van iemand moet beslissen. Of een agent die oog in oog staat met een overvaller. Opleidingen kunnen ervoor zorgen dat iemand bepaalde kennis en kunde paraat krijgt en houdt.

Verbreden en verdiepen

Ik kreeg laatst een vraag over webwinkels. Stel dat ik kon kiezen tussen een gepersonaliseerd aanbod of hetzelfde aanbod als iedereen. Wat zou ik dan kiezen? Dat was makkelijk: ik zou alles willen zien. Anders leer ik nooit wat nieuws kennen en blijf ik altijd binnen hetzelfde cirkeltje ronddwalen. Dat geldt ook voor kennis en kunde. Het lijkt me erg handig als zoekmachines de juiste kennis en kunde laten zien op het moment dat ik het nodig heb. Maar ik wil ook weleens wat nieuws leren kennen. Of mijn bestaande kennis verdiepen of verbreden. Hierin kunnen opleidingen een belangrijke rol spelen.

Nieuwe kennis genereren

Een vierde aspect is nieuwe kennis. Als je altijd alles kunt vinden, dan betekent dat eigenlijk dat er nooit nieuwe kennis meer bij komt. Kennis die nieuw is, is immers nog niet te vinden. Geen nieuwe kennis betekent echter stilstand en we weten allemaal wat stilstand betekent. Van oudsher spelen onderzoek en opleiding een belangrijke rol in de ontwikkeling van nieuwe kennis en kunde. Ik denk dat deze rol in de toekomst steeds belangrijker wordt. Opleidingen moeten zich minder focussen op het overbrengen van bestaande kennis en kunde en zich meer richten op het genereren van (nieuwe) inzichten.

Conclusie

Ik ben er van overtuigd dat opleidingen een belangrijke rol blijven spelen, ook als kennis en kunde voor iedereen toegankelijk is en zoekmachines ze op een presenteerblaadje zouden aanleveren.

Echter, het is hierbij wel cruciaal dat opleidingen met de tijd meegaan, de informatiebehoefte verandert immers wel. En dit is precies het probleem: opleidingsland staat stil. Okee, we zagen de afgelopen jaren wel een verschuiving naar meer digitale werkvormen. E-learning, webinars, MOOC’s en dergelijke. Wat trouwens ook weer deels wordt teruggedraaid (blended learning). Dat verbaast me niets, in beide gevallen ligt de focus nog steeds op de overdracht van bestaande kennis en kunde. Als we willen dat opleidingen met de tijd meegaan, dan moet deze focus veranderen.

Van 90/10 naar 10/90

Richt je bij de overdracht van kennis en kunde op de vraag waar iemand de kennis en kunde vandaan haalt. Zoekt hij het op, zorg er dan voor dat iemand het snel kan vinden en juist toepast. Moet hij het uit het hoofd weten, zorg er dan voor dat iemand de kennis of kunde inderdaad paraat heeft op het moment dat hij het nodig heeft. Op dit moment moment is binnen opleiden de verhouding zoeken/weten 10/90. Als ik naar de praktijk en de toekomst kijk, dan moet deze verhouding 90/10 worden.

Wat vind jij?

Wat is volgens jou de invloed van onze informatiemaatschappij op de rol van opleidingen? Moet opleidingsland veranderen of vind je dat er al veel veranderd is? Ik ben benieuwd naar je mening!

Zo weet je of een opleiding zinvol is

PuzzelEen tijdje terug sprak ik met Frank, een controller bij een goedlopend uitzendbureau in het oosten van het land. Hij vertelde:

“Bij een aantal administrateurs miste ik kennis over loonadministratie. Daarom heb ik ze op cursus Praktijkdiploma Loonadministratie (PDL) gestuurd. En na afloop wisten ze inderdaad meer over loonadministratie. Nu las ik jouw blog en vroeg me af wat ik had kunnen doen om meer uit deze cursus te halen. Vooral voorafgaand aan de cursus, het voortraject of pre-up zoals je dat noemt. “

Kijk, dat vind ik nu een leuke vraag. Wat kun je als manager al voorafgaand aan een opleiding doen om een opleiding meer effect te laten hebben? Met andere woorden: hoe geef je het voortraject van een (ingekochte) opleiding vorm, zodat je zoveel mogelijk uit de opleiding haalt?

1. Bepaal het einddoel

De opleiding is niet het einddoel, het is slechts een middel om het einddoel te bereiken. Dat betekent dus ook dat een opleiding pas is geslaagd, als het einddoel is bereikt. Zorg er dus voor dat je weet wat het einddoel is: wat wil je met de opleiding bereiken?

Neem de situatie van Frank, zoals hierboven geschetst.

Welke taken van de administrateurs wil Frank verbeteren door de cursus PDL? Beschrijf deze taken zo concreet en meetbaar mogelijk, je wilt immers kunnen checken of het doel behaald is. Het einddoel zou dan bijvoorbeeld kunnen zijn:

 

De cursus zorgt ervoor dat de administrateurs op het gewenste moment…

  • medewerkers kunnen indelen in de juiste loonschaal
  • loongegevens kunnen invoeren in Exact
  • veelgestelde vragen van medewerkers kunnen beantwoorden

2. Bekijk de opleiding kritisch

Als je weet wat het einddoel is, dan kun je kijken in welke mate de opleiding bijdraagt aan dit einddoel. Als je een opleiding volgt om een website in WordPress te kunnen maken en beheren, kun je dat straks dan inderdaad? Leer je inderdaad werken met WordPress of werken ze in de opleiding met een ander cms? Wees kritisch. Je steekt straks tijd en geld in de opleiding, dan wil je uiteraard ook dat deze zich terugbetaalt.

Met het einddoel in de hand, checkt Frank onder andere checken of de administrateurs in deze cursus de benodigde loongegevens leren invullen en of ze dit leren in Exact. Verder brengt Frank de veelgestelde vragen in kaart, die de administrateurs straks moeten kunnen beantwoorden en checkt of ze deze vragen inderdaad leren beantwoorden.

Op deze manier krijg je een helder overzicht wat je wel en niet gaat leren in de opleiding en welke aanvullende acties eventueel nodig zijn. Je ziet ook direct wanneer een training nauwelijks bijdraagt aan de gewenste einddoelen, zodat je misschien beter op zoek kunt naar een alternatief.

Tip: Hoe goed iemand anders de opleiding ook vindt, het betekent niet automatisch dat dit ook voor jou de beste opleiding is!

3. Check de follow-up die de opleiding biedt

Een opleiding houdt niet op bij het trainingsmoment zelf. Je wilt immers dat de medewerkers straks in hun werk bepaalde taken (beter) kunnen uitvoeren door wat ze in de opleiding hebben geleerd. Tussen het trainingsmoment en de toepassing van het geleerde zit echter tijd, vaak al gauw enkele weken of maanden. Daarbij moet het geleerde vaak vertaald worden naar de praktijk.

Voor dit alles is een goede follow-up onmisbaar. Biedt de opleiding dit? Of houdt het op bij het trainingsmoment of de eindtoets? Let bijvoorbeeld op:

  • Biedt de opleiding een goed naslagwerk (gericht op vinden)?
  • Biedt de opleiding methoden om kennis paraat te krijgen en/of te houden?
  • Zijn er onderhoudstrainingen of terugkomdagen?
  • Is de trainer (op het gewenste moment) bereikbaar voor vragen?

Frank ziet bijvoorbeeld dat de cursus een trainingsmap met theorie en opdrachten biedt, die de administrateurs mee naar huis krijgen. Ze kunnen deze map gebruiken als naslagwerk. Als Frank deze map echter wat beter bekijkt, ziet hij dat het een echte instructiemap is: gericht op uitleg en oefenen. De map is duidelijk niet bedoeld als naslagwerk en niet handig om snel dingen in op te zoeken. Verder biedt de training geen follow-up, alleen een diploma.

4. Bepaal aanvullende acties

Op basis van het voorgaande weet je in welke mate de gekozen opleiding bijdraagt aan je einddoel. Je kunt nu dus zien welke aanvullende acties nodig zijn om het einddoel te halen. Denk hierbij aan het toevoegen van leerinhoud dat niet in de opleiding aan de orde komt of het weglaten van niet relevante inhoud (in overleg met de opleider). Of het maken van een naslagwerk, het opzetten van discussiegroepen of het aanschaffen van een app om het geleerde paraat te krijgen en/of te houden.

Stel dat Frank ziet dat de cursus PDL niet werkt met Exact. Dat betekent dat de medewerkers dus zelf moeten bedenken hoe ze het geleerde in Exact moeten toepassen. Hierin kan Frank als manager een belangrijke rol spelen.

 


Hij kan bijvoorbeeld in de cursus een case hierover laten opnemen, een werkinstructie laten maken of een aanvullende training laten verzorgen.

Verder kan hij een goed naslagwerk laten ontwikkelen, zodat het geleerde niet vergeten wordt en gemakkelijk toe te passen is. Bijkomend voordeel hiervan is dat ook andere medewerkers hiervan kunnen profiteren.

 


Hij besluit hiervan een calculatie te maken, zodat hij de benodigde aanvullende acties mee kan nemen in de besluitvorming. 

5. Trek je eindconclusie

Als je weet welke aanvullende acties nog nodig zijn om het einddoel te behalen, dan kun je dit meenemen in het opleidingsplan en het opleidingsbudget. Zonder deze acties kun je je afvragen of het wel zinvol is in de opleiding te investeren.

Frank concludeert dat de cursus PDL, met de aanvullende acties mooi binnen het budget passen. Bovendien is hij met de opleider overeengekomen dat zijn medewerkers in plaats van de bestaande opdrachten, maatwerkopdrachten kunnen maken. In deze opdrachten wil jij het ‘gat’ naar Exact opvullen, zodat er geen aanvullende training of documentatie nodig is. Frank besluit te investeren in de cursus en zet de aanvullende acties in werking.

Conclusie

Als je een opleiding hebt gekozen voor jezelf of voor je medewerkers, leun dan niet achterover tot de opleiding klaar is. Juist voorafgaand aan een opleiding kun je een hoop doen om het effect van de opleiding te vergoten. Bepaal het einddoel van de opleiding, check in welke mate de opleiding bijdraagt aan dat einddoel en bepaal eventueel aanvullende acties. Op basis hiervan kun je onderbouwd bepalen of de opleiding een zinvolle investering is.

Wat vind jij?

Wat doe jij voorafgaand aan een opleiding om meer uit de opleiding te halen? Kijk je kritisch of de opleiding bijdraagt aan het einddoel? Of ga je eigenlijk klakkeloos af op de positieve verhalen van de opleider of een collega? Ik ben benieuwd naar je mening!