Monthly Archives: januari 2014

Creativiteit verhoogt (leer)prestaties aanzienlijk

CreativiteitLaatst had ik een leuke ervaring. Ik zat thuis op de bank wat te ‘zappen’ op mijn ipad. Ik was bezig onze bedrijfsvisie in woorden uit te drukken en zocht al zappende naar input en inspiratie. Ik kwam opeens terecht op de pagina “Daily infographic”. Iedere dag een nieuwe infographic. Hé, dat kan natuurlijk ook, geen woorden maar beelden, onze visie in een infographic. Ik downloadde een simpel programma op de ipad (Dropvis), koos een mooi template uit en ging aan de slag. 

Deel van het template waren drie elementen die samenkwamen tot 1 woord. Hmm, interessant. Mijn visie bevatte op dat moment slechts twee elementen. Ik moest er dus eentje bij bedenken om de infographic te kunnen maken. Tot mijn verbazing popten er op dat moment allemaal ideeën op. Wow, nooit gedacht dat een vast kader tot nieuwe inzichten kan leiden. Ik wist niet eens dat ik een element miste, maar opeens voelde het compleet.

Creativiteit verhoogt leerprestaties

Het template stimuleerde mijn creativiteit, waardoor ik een beter eindresultaat kon neerzetten. Is dat niet precies waar leren om gaat? Natuurlijk kun je leren puur zien als overdracht van kennis en kunde. Na het leren weet je dan precies wat de docent je heeft geleerd, niet meer en niet minder. Vaak betekent dat stampen.

Creativiteit maakt leren leuker, gemakkelijker en effectiever. Bij leren stop je nieuwe kennis en kunde in hoofd en handen. Je koppelt dit aan de kennis en kunde die je al hebt. Hoe je nieuwe kennis het beste kunt koppelen aan de bestaande kennis, is persoonlijk. De aanwezige kennis is immers bij iedereen anders.

Creatief denken zorgt ervoor dat je nieuwe kennis en kunde beter begrijpt. Het stelt je in staat waarde toe te voegen aan deze kennis en kunde en helpt je het geleerde te onthouden.

Zonder motivatie geen creativiteit

Ik herinner me een verhaal over een jongen die een hekel had aan rekenen. Hij was echter gek op zwemmen en wilde graag een zwembad achter in de tuin. Volgens zijn ouders was dat echter veel te duur, wist hij wel hoeveel water daarin ging? Nee, dat wist de jongen niet. Zou dat echt zoveel zijn? Hij pakte pen en papier en ging het uitrekenen. En ontdekte spontaan drie verschillende manieren om dat uit te rekenen. Motivatie krijgt een jongen niet alleen aan het rekenen, maar prikkelt ook zijn creativiteit waardoor hij zelfs met meerdere oplossingen komt.

Creativiteit leidt tot nieuwe kennis

Creativiteit laat je buiten de bestaande kaders denken. Het zorgt ervoor dat je meer doet met de bestaande kennis en kunde, hier waarde aan toevoegt. Zonder creativiteit geen nieuwe kennis en kunde. Een van de mooiste voorbeelden hiervan vind ik Leonardo da Vinci. Naast zijn vele kunstwerken, verdiepte hij zich in tal van onderwerpen die hem fascineerden en voegde daar zijn ideeen aan toe. Hij maakte prachtige schetsen en voorbeelden van anatomie, vliegtuigen, machines, machinegeweren en nog veel meer. Zijn enorme creativiteit leidde tot nieuwe kennis op tal van gebieden.

Creativiteit is leuk

Wat is er nu leuker om aan de slag te gaan met iets dat je boeit en hier waarde aan toe te voegen? Te spelen met kennis en kunde, een nieuwe invalshoek te ontdekken en te verkennen. Jouw vakgebied beter te maken.

Conclusie

Mijn conclusie is dan ook simpel: stamp niet zonder nadenken feiten in je hoofd. Of laat dit anderen doen. Ga creatief met nieuwe kennis en kunde om en stimuleer dit. Dat maakt leren een stuk leuker, gemakkelijker en effectiever. Het geleerde blijft beter hangen en je creëert toegevoegde waarde. En daar wordt iedereen beter van.

Wat vind jij?

Ik ben benieuwd of je leuke werkvormen kent die creativiteit stimuleren. Vooral in e-learning merk ik dat dit vaak een ondergeschoven kindje is. Wat vind jij?

 

De mogelijkheden van Google Glass voor opleidingen

Google Glass, foto: Ted Eytan

Als iets tot mijn verbeelding spreekt, is het wel (Google) Glass. Als Glass is wat ik hoop dat het is, dan betekent dat een geweldige impuls voor opleidingen. Glass is persoonlijk, snel en sluit naadloos aan bij de praktijk. Hét perfecte middel om opleidingen te maken die exact bieden wat iemand op een bepaald moment nodig heeft.

Ik zie het helemaal voor me… Ik kom veel in fabrieken om opleidingen en documentatie te maken voor operators en ander technisch personeel. Met mijn Google Safety Glass loop ik door de fabriek en kijk naar de productielijn links van me. Als bezoeker zie ik welk product er op dat moment wordt gemaakt en wat de belangrijkste kenmerken zijn. Als ik naar een pictogram kijk, dan vertelt Glass me dat dit een waarschuwing is voor radioactieve stoffen.

De operator die in de lijn aan het werk is, krijgt heel andere informatie te zien. Hij ziet bijvoorbeeld het ordernummer, de productiestatus en de laatste meldingen. Door simpelweg naar een filter te kijken, vertelt Glass hem dat het filter binnenkort vervangen moet worden. Glass haalt deze info realtime uit de onderhoudsdossiers. En als zijn nieuwe collega het filter gaat vervangen, laat Glass hem zien hoe dat moet.

Nooit meer zoeken naar informatie dus en instructie op het moment dat je het nodig hebt. Als Glass een dergelijke rol in gaat nemen tijdens het werk, dan heeft dit natuurlijk enorme gevolgen voor opleidingen.

Realtime en on-demand opleiden

Ik zie de meerwaarde van Glass vooral in het realtime en on-demand aanbieden van kennis en kunde. Omdat je weet waar iemand is en wat iemand aan het doen is, kun je hier direct op inspelen. Je biedt die kennis, kunde en informatie die iemand op dat moment nodig heeft om zijn werk uit te kunnen voeren.

Nieuwe vormen van blended learning

Ik verwacht zeker niet dat Glass alle huidige opleidingsmiddelen gaat vervangen, dat is ook niet wenselijk. Ik verwacht wel dat Glass tot nieuwe werkvormen en nieuwe vormen van blended learning zal leiden. Mooie combinaties van Glass en klassikale trainingen bijvoorbeeld, volgens mij kunnen beide vormen elkaar enorm versterken.

Ik zie het helemaal voor me…

Geen saaie opstellingen meer van rijen stoelen tijdens een training, waarbij alle neuzen dezelfde kant op wijzen. Gericht op dat ene filmpje op een groot scherm. Glass zorgt voor dynamiek en flexibiliteit. Met een eigen ‘scherm’ voor iedereen is immers iedere opstelling mogelijk en hoeven de neuzen niet allemaal dezelfde kant op te wijzen.

Aangepast opleidingsbeleid

Ook op beleidsniveau verandert er het een en ander als Glass een centrale rol gaat spelen in het dagelijks werk. Kan iemand straks zichzelf inwerken of bijscholen met behulp van zijn Glass? Maken we alle opleidingen en naslagwerken geschikt voor Glass of laten we die (deels) naast Glass bestaan? Heeft onze ELO nog meerwaarde als we ook Glass hebben? Toetsen we ook via Glass en zo ja hoe? Allemaal zaken om over na te denken.

Contextgerelateerd zoeken is efficiënt

Een laatste punt dat ik graag aan wil noemen is de structuur en het beheer van de informatie. Een organisatie heeft vaak verschillende bronnen die medewerkers kunnen raadplegen als ze iets willen weten. Denk bijvoorbeeld aan opleidingen, werkinstructies, handleidingen, mailtjes, intranet, Google of collega’s, helpdesk. Welke rol speelt Glass hierin? Vervangt Glass deze naslagwerken of is Glass alleen een schil die de informatie uit de naslagwerken toont? Een groot voordeel van Glass is dat je contextgerelateerd kunt zoeken, wat zoeken snel en efficiënt maakt. Maar wat hiervoor precies moet gebeuren, is nog onbekend.

Conclusie

Ik ben ervan overtuigd dat Glass enorme mogelijkheden voor opleidingen biedt. Er ontstaan mogelijkheden die totaal nieuw zijn en ideaal voor uiteenlopende beroepen. Van automonteur tot chirurg, van helpdeskmedewerker tot operator. Vooral de combinatie informatie en persoonlijke context lijkt me geweldig. Misschien dat Glass niet de brilvorm behoudt, maar op een andere manier een beeld voor je ogen projecteert. Altijd een bril op hebben is namelijk niet ideaal, weet ik uit ervaring. We zullen het zien!

Wat vind jij?

Hoe zou jij Glass gebruiken in opleidingen, waar liggen de kansen? Verwacht je dat er veel veranderingen nodig zijn? Of verwacht je niet veel van Glass? Laat het me weten!

Inwerken op afstand, zo doe je dat!

Het Nieuwe Werken gaat meestal over communicatie en IT. Een onderbelicht aspect dat minstens zo belangrijk is, is inwerken op afstand. Hoe werk je een nieuwe collega in als hij of zij 200 km verderop zit? Nou, ik kan je vertellen dat dat heel anders is dan als iemand een bureau verderop zit.

Mijn bedrijf Kusoma bestaat dit jaar 10 jaar. Behalve een groot feest natuurlijk, betekent dat ook dat ik inmiddels 10 jaar ervaring heb met inwerken van personeel op afstand. Inwerken gaat om het overdragen van kennis, kunde, normen en waarden zodat iemand bepaalde werkzaamheden straks zelfstandig kan uitvoeren op een manier zoals de organisatie dat voor ogen heeft. Toen ik werd ingewerkt bij mijn vorige werkgever, leek het inwerken automatisch te gaan.

Ik herinner me mijn eerste werkdag nog als de dag van gisteren. Op mijn geleende veiligheidsschoenen maat 43 (mannenwereld, ze hadden niet kleiner) stapte ik met mijn collega de fabriek van Philips binnen. Die geur die daar hing zal me altijd bijblijven, heerlijk. Mijn collega nam me mee naar de DE-lijn waar onderdelen van scheerapparaten werden gemaakt. Ik keek gefascineerd naar de vele lopende banden, tandwielen en apparaten. Geen fratsen, alles doelgericht en met een duidelijke functie. Ik moest van deze lijn een machinehandboek schrijven, een naslagwerk voor operators en onderhoudstechnici. Hoewel ik geen idee had hoe ik dat moest aanpakken, haalde ik mijn notitieblok en camera maar vast tevoorschijn. Die zou ik vast nodig hebben. Nou, dat klopte. Mijn collega liet me alle ins en outs van de fabriek en machinehandboeken zien en een paar dagen later was mijn eerste handboek een feit. In no-time ging ik alleen naar de fabrieken en schreef zelfstandig handboeken en andere materialen.

Inwerken op afstand

Dat inwerken niet altijd vanzelf gaat merkte ik toen ik een eigen bedrijf had en zelf medewerkers in dienst nam. Kusoma heeft geen vast kantoor. Iedereen werkt vanuit huis, flexplek of opdrachtgever. Ik merkte al snel dat inwerken dan heel anders gaat.

Als je samen op kantoor zit, loop je even naar de ander toe om iets te vragen. Je kijkt even over iemands schouder mee om te kijken hoe het gaat, observeert iemands gedrag. Of gaat even naast een ervaren collega zitten om mee te kijken. Op afstand werkt dat niet, dan heb je andere methoden nodig om de benodigde kennis, kunde, normen en waarden over te dragen. Enkele tips.

1. Zorg voor een goede start

Op afstand werken vereist een grote mate van zelfstandigheid en discipline. Een goede start is hierbij cruciaal. Iemand moet precies weten wat er van hem of haar verwacht wordt en moet goed op weg geholpen worden. Hij moet het immers al snel redelijk zelfstandig kunnen oppakken.

Op de eerste of tweede werkdag spreek ik daarom het liefst fysiek af om een of meerdere dagen samen te werken. Dat praat makkelijker en bovendien kan ik dan iemands gedrag zien. Een vragende blik, het maken van aantekeningen, een nadenkende houding. Je leert iemands leerstijl en persoonlijkheid kennen en stemt af wat iemand aan kennis en kunde nodig heeft. En vice versa uiteraard.

2. Spui niet teveel informatie in een keer

Bedenk welke kennis en vaardigheden iemand nodig heeft om zijn taken uit te kunnen voeren. Wat weet en kan hij al? Wat moet hij leren? Achterhaal hoe iemand het liefste leert en pas je inwerktraject hierop aan. Iedereen leert anders en gaat op een andere manier met informatie om. Houd hier rekening mee. Omdat je elkaar niet dagelijks ziet, heb je gauw de neiging om (te)veel informatie in een keer te spuien. Niet effectief. 

3. Maak afspraken over vragen en feedback

Vragen en feedback zijn belangrijk in iemands leerproces. En in de voortgang van het werk natuurlijk. Zeker op afstand is het belangrijk hier afspraken over te maken. Zorg ten eerste voor een goed naslagwerk en/of een centrale (online) plaats waar documenten die voor iedereen relevant zijn worden opgeslagen. Wij gebruiken hiervoor bijvoorbeeld dropbox en google docs, maar er zijn veel meer opties.

Maak daarnaast afspraken over wat je doet als je een vraag hebt of input nodig hebt. Ga je bellen, mailen of chatten? Neem je meteen contact op of alleen op afgesproken tijden? Hoe zit het met bereikbaarheid, zeker bij flexibele werktijden? Ik merkte bijvoorbeeld al snel dat voor korte vragen telefoon of mail niet handig is, kost teveel tijd. Google Talk of Whatsapp is veel efficiënter. Voor uitgebreidere vragen gebruiken we telefoon, skype, mail of maken we een fysieke afspraak. Natuurlijk spelen ook behoefte en mogelijkheden een rol.

De grootste valkuil van inwerken en samenwerken op afstand is te denken: “Als er geen vragen komen, dan zal het wel duidelijk zijn.” Niet dus.

Besef dat bellen, mailen of chatten voor veel mensen een veel hogere drempel is dan even aanschieten op kantoor. Wees dus pro-actief en check regelmatig of het duidelijk is.

4. Leer van elkaar

Een laatste tip die ik wil geven heeft te maken met van elkaar leren. Collega’s kunnen veel van elkaar leren, hoe ervaren je ook bent. Op afstand gebeurt dit alleen minder (automatisch) en moet je dit faciliteren of organiseren. Dit kan op tal van manieren. Je kunt fysiek bij elkaar komen en een korte presentatie of workshop aan elkaar geven over een bepaald onderwerp. Dit kan ook op afstand via bijvoorbeeld een webinar. Je kunt gevonden informatie (bijvoorbeeld artikelen) delen, iemand wijzen op alternatieven of kritische (leer)vragen stellen. Belangrijk is te beseffen wat je je collega’s kunt leren of wat je van een collega kunt leren en hier tijd en ruimte voor vragen. Zo help je niet alleen jezelf vooruit, maar ook je collega’s en je bedrijf.

Wat vind jij?

Heb je nog meer ervaringen of tips over inwerken op afstand? Wat versta jij eigenlijk onder inwerken? En denk je dat door Het Nieuwe Werken mensen vaker op afstand worden ingewerkt?  Laat het me weten!

Opleidingstrends 2014

Fundamenten brug

Het jaar van de grote ommekeer

2014 wordt het jaar van de grote ommekeer in opleidingsland. De huidige manier van opleiden werkt niet meer en staat dan ook steeds meer ter discussie. Het sluit gewoon niet meer aan bij deze tijd. Ik verwacht dan ook dat deze discussie in 2014 verder oplaait en grote gevolgen gaat hebben voor de fundamenten van opleidingsland. Een fundamentele verandering dus die de kern van opleiden raakt.

Aanleiding

Naar mijn idee zijn de opleidingsfundamenten al begonnen af te brokkelen toen de hoeveelheid informatie explosief toenam. Je ziet dat onder andere terug in het onderwijs. De discussie wat wel en niet in een opleiding moet worden opgenomen is steeds lastiger. De beschikbare onderwijstijd is gewoon niet meer toereikend. Gevolg hiervan is dat bedrijven steeds meer aanvullende opleidingen moeten verzorgen. Om dit dilemma op te kunnen lossen, zijn nieuwe inzichten nodig.

Internet en technlogische ontwikkelingen verzwakken de opleidingsfundamenten nog verder. Waarom zou je nog topografie leren als je mobiel je overal naar toe brengt? Voor die enkele keer dat het uitvalt? Kan ik niet beter leren hoe ik mijn navigatie optimaal kan gebruiken? Motivatie verandert. Technologische ontwikkelingen vragen om nieuwe overwegingen en argumenten.

Als je alles op kunt zoeken, heb je dan nog wel parate kennis nodig? Zeker, maar die kennis verandert daardoor wel. Op dit moment speelt zoeken nauwelijks een rol binnen opleidingen. Het gaat primair om kennis, vaardigheden en gedrag in hoofd en handen stoppen. Technologische veranderingen stellen deze rol ter discussie en vragen om een andere benadering.

Ook de mens zelf verandert. Zelfs sneller dan ooit, als je onderzoekers mag geloven. Tal van onderzoeken beweren dat de nieuwe generaties (heel) anders leren en anders met informatie omgaan dan de oudere generaties. Als we even aannemen dat dat zo is, dan betekent dat twee dingen. Allereerst dat nieuwe generaties een andere opleidingsbehoefte hebben en ten tweede dat dat de diversiteit in opleidingsbehoeften toeneemt.

Conclusie

Het wordt dus hoog tijd voor een fundamentele verandering in opleidingsland. De huidige inzichten en ontwerpmethodieken voldoen niet meer, mensen vragen om vernieuwing. En snel, anders stort opleidingsland als een kaartenhuis in elkaar en daar is niemand bij gebaat. Daarom denk ik dat 2014 het jaar van de grote ommekeer in opleidingsland wordt. Een ommekeer, die zal zorgen voor effectieve en duurzame opleidingen.

Wat vind jij?

Hoe kijk jij aan tegen de huidige opleidingsmethoden? Kun je er als opleidingskundige mee uit te voeten of loop je tegen beperkingen aan? Kun je je als afnemer/cursist vinden in de huidige opleidingen of vind je veel opleidingen maar verspilling van tijd en geld? Ik ben benieuwd naar je mening.