Bedrijfsopleidingen: zinvol of weggegooid geld?

Prullenbak met geldEen paar weken geleden had ik een leuk gesprek met Floor, een vrouw van 29 die als intercedente bij een uitzendbureau werkt. We hadden het over opleidingen en dan vooral of deze leuk en nuttig zijn. Floor vertelde dat ze regelmatig opleidingen over nieuwe wet- en regelgeving volgt, daarin verandert immers nogal eens wat:

“De opleidingen die ik volg voor mijn werk zijn over het algemeen interessant en relevant. Ik ga er met plezier naar toe, zeker als er ook nog eens een heerlijke lunch bij zit. Het is alleen zo jammer dat ik al snel het meeste alweer vergeten ben. Je steekt er toch een hoop tijd en energie in.”

Ik was het volmondig met haar eens. Ze stipte een herkenbaar probleem aan waar veel opleidingen en bedrijven mee worstelen: het opleidingsrendement is dramatisch laag.

Huidige aanpak

Zo moest ik bijvoorbeeld denken aan opleidingen die ik voor een grote bank in Nederland heb ontwikkeld. De bank investeert veel in haar medewerkers en opleidingen staan dan ook hoog in het vaandel, wat ik natuurlijk een goede zaak vind. Een van de eerste stappen in het ontwikkelproces was het bepalen van de inhoud en de vorm (klassikaal, e-learning e.d.) van een opleiding. Dit gebeurde in overleg met de opdrachtgever. Vervolgens ging ik aan de slag met het verzamelen en uitwerken van de inhoud en het ontwikkelen van leuke en inspirerende werkvormen. Geen ellenlange teksten, veel illustraties, interactief, dat soort dingen. Het resultaat was een mooie opleiding die er inderdaad voor zorgde dat de medewerkers na afloop de leerdoelen beheersten. Iedereen blij, toch?

Maak lange termijn opleidingen

Nee, niet iedereen blij. Of in ieder geval niet op de lange termijn. Het probleem is namelijk dat er al gauw enkele weken tussen het opleidingsmoment en het moment van toepassen zit. Het is leuk dat je direct na afloop van de opleiding de leerdoelen beheerst en slaagt voor de toets. Maar wat heb je hieraan? Helpt het je ook straks je werk uit te voeren? De gestelde doelen te halen? Het lange termijn effect van opleidingen is vaak erg laag. Je moet zelf maar zien hoe je het geleerde onthoudt en kunt gebruiken in je werk, kunt toepassen in de organisatie. Ik vind dat opleidingen hier een steekje laten vallen en hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Vergeet niet dat een opleiding slechts een middel is om een doel te halen. Zorg hier dan ook voor.

Hoe doe ik dat?

Een opleiding maken met een lange termijn effect, is eigenlijk heel eenvoudig. Drie dingen zijn hierbij belangrijk:

1. Formuleer lange termijn leerdoelen

Weet met wat voor doel iemand de opleiding gaat volgen en zorg dat de leerdoelen hierop aansluiten. Hoe logisch dit ook klinkt, dit gebeurt zelden. Leerdoelen hebben meestal de vorm van: aan het einde van deze opleiding kunt/weet u… Hiermee maak je van de opleiding het doel, het eindpunt, en dat willen we niet.

De juiste formulering is: Deze opleiding zorgt ervoor dat u op het gewenste moment de volgende taken kunt uitvoeren… en dan volgt een opsomming van deze taken. Zo simpel is het.

2. Verwijder overbodige informatie

Als je weet welke doelen je met de opleiding wilt halen, dan kun je ook bepalen welke kennis en vaardigheden hiervoor nodig zijn. En kun je al het andere dus uit de opleiding weglaten. Ebbinghaus, een Duits psycholoog, heeft met de vergeetcurve laten zien dat de meeste mensen enkele weken na een opleiding 80% van het geleerde alweer vergeten zijn.

Om het lange termijn effect van een opleiding te vergroten, kun je dan dus twee dingen doen. Of betere onthoud-technieken gebruiken in de opleiding zodat die 20% die wel onthouden wordt stijgt. En dan bedoel ik onthouden tot het moment dat je het geleerde nodig hebt, ook al zit daar een half jaar tussen! Of de 80% die je toch weer vergeet, uit de opleiding schrappen. Scheelt een hoop opleidingstijd, stampwerk en aftoetsen. Je kunt deze 80% beter in een goed naslagwerk stoppen en de mensen hiermee leren werken.

3. Kies de juiste werkvormen en middelen

Ik maak hierbij onderscheid tussen twee soorten werkvormen en middelen. Ten eerste werkvormen en middelen die ervoor zorgen dat kennis en vaardigheden paraat worden en blijven. Met andere woorden: die ervoor zorgen dat je iets weet of kunt op het moment dat je het nodig hebt. Ten tweede werkvormen en middelen die ervoor zorgen dat je informatie kunt vinden op het gewenste moment en deze juist interpreteert. Je merkt dan vanzelf op welk moment de werkvormen en middelen ingezet moeten worden om het doel te behalen: tijdens de pre-up, tijdens het opleidingsmoment zelf of tijdens de follow-up.

Conclusie

Bedrijfsopleidingen zijn onmisbaar voor een organisatie om te groeien. Of het nu om formele opleidingen gaat of informeel leren op de werkvloer, ze zorgen ervoor dat werknemers hun potentieel vergroten. Ze zijn dus zeker zinvol.

Echter, op dit moment ligt het rendement van opleidingen tussen de 0 en 40%. Dat wil dus zeggen dat ruim 60% van de opleidingen in feite weggegooid geld zijn. Ik denk dat dit komt doordat opleidingen niet ingericht zijn voor de lange termijn.

Tip

Denk goed na over jouw lange termijn doel(en) van een opleiding. Bepaal hoe je het geleerde uiteindelijk wilt gaan toepassen en de effecten ervan wilt meten. Een taakanalyse en een effectanalyse kunnen hierbij helpen. Beoordeel vervolgens of de opleiding hierbij aansluit en kan helpen dit waar te maken. Zo niet: ga op zoek naar een andere opleiding of stel hogere eisen aan het opleidingsbureau. Eis een oplossing en geen middel!

Wat vind jij?

Wat vind jij, zijn bedrijfsopleidingen zinvol of weggegooid geld? Wanneer is voor jou een opleiding zinvol? Ik ben benieuwd naar je reactie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *